Rozdział 22
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 141-143. (pominięte).
Art. 144. (uchylony).
Art. 145-148 (pominięte).
Art. 150. 1. Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniajÄ…ce do kierowania pojazdami lub
potwierdzajÄ…ce dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujÄ…cych pojazdami, wydane
na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej
na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca
wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej.
2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia
w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich
wymianą, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych
dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe
kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.
Art. 151. 1. Traci moc ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r.
Nr 11, poz. 41 i Nr 26, poz. 114 oraz z 1995 r. Nr 104, poz. 515), z wyjÄ…tkiem art. 60, 69-70 i 72-
82, które tracą moc z dniem 30 czerwca 1999 r.
2. (pominięty).
Art. 152. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem:
1 art. 49 ust. 2 pkt 5, art. 80, 99 i 109 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 1998 r.;
2 art. 39 ust. 3 i art. 85, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.;
3 art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 77, 87, 88, 90-98 i 100-108, które wchodzą w życie z dniem 1
lipca 1999 r.

Rozdział 20
Zatrzymywanie praw jazdy i pozwoleń oraz cofanie i przywracanie uprawnień do kierowania
pojazdami
Art. 135. 1. Policjant:
1 zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie:
2 stwierdzenia, że kierujący pojazdem znajduje się w stanie nietrzeźwości lub w stanie
po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
3 stwierdzenia zniszczenia prawa jazdy w stopniu powodującym jego nieczytelność,
4 podejrzenia podrobienia lub przerobienia prawa jazdy,
5 gdy upłynął termin ważności prawa jazdy,
6 gdy wobec kierującego pojazdem wydane zostało postanowienie lub decyzja o zatrzymaniu
prawa jazdy,
7 gdy wobec kierującego pojazdem orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów lub wydano
decyzję o cofnięciu prawa jazdy,
8 przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu
drogowego,
9 przekroczenia przez kierujÄ…cego pojazdem, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz
pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego;
10 może zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, że
kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz
prowadzenia pojazdów.
2. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b-d oraz w
pkt 2, uprawnia do kierowania pojazdem w ciÄ…gu 7 dni.
Art. 136. 1. Zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit.
c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi
uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.
2. W razie przeprowadzenia badania krwi lub moczu dla oceny trzeźwości lub zawartości środka
działającego podobnie do alkoholu, prawo jazdy przekazuje się wraz z wynikiem tego badania. Jeżeli
jednak wynik tego badania nie został uzyskany w ciągu 30 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy,
należy niezwłocznie zwrócić je właścicielowi.
… prawo o ruchu drogowym, rozdziaÅ‚ xx

Rozdział 16
Wojewódzki ośrodek ruchu drogowego
Art. 116. 1. Zarząd województwa tworzy, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw
transportu, wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego na obszarze województwa.
2. Ośrodek jest samorządową wojewódzką osobą prawną.
3. Zarząd województwa sprawuje nadzór nad ośrodkiem.
Art. 117. 1. Do zadań ośrodka należy organizowanie egzaminów państwowych sprawdzających
kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz kierujących
pojazdami.
2. Ośrodek może wykonywać inne zadania z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego.
3. Ośrodek może wykonywać działalność gospodarczą, której wyniki będą przeznaczane na
działalność, o której mowa w ust. 1 i 2.
… prawo o ruchu drogowym, rozdziaÅ‚ xvi

Rozdział 4
Ruch zwierzÄ…t

Art. 35. 1. Jazda wierzchem i pędzenie zwierząt powinny się odbywać po drodze przeznaczonej do
pędzenia zwierząt. W razie braku takiej drogi jazda wierzchem i pędzenie zwierząt mogą odbywać
się po poboczu, a jeżeli brak jest pobocza - po jezdni.
2. Do jazdy wierzchem i pędzenia zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy art. 34 ust. 1 i 2 oraz
przepisy o ruchu pojazdów.
Art. 36. 1. Zabrania siÄ™ jazdy wierzchem:
1 bez uzdy;
2 obok innego uczestnika ruchu na jezdni;
3 po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi międzynarodowej oraz po drodze, na której
obowiązuje zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych;
4 po drodze twardej w okresie niedostatecznej widoczności;
5 po drodze twardej osobie w wieku poniżej 17 lat.
2. Jeździec może prowadzić luzem tylko jedno zwierzę po swojej prawej stronie.
Art. 37. 1. Zwierzęta w stadzie mogą być pędzone po drodze tylko pod odpowiednim nadzorem.
Zwierzę pojedyncze może być prowadzone tylko na uwięzi.
2. Poganiacz zwierzÄ…t jest obowiÄ…zany:
1 iść po lewej stronie pędzonych zwierząt;
2 w okresie niedostatecznej widoczności nieść latarkę z widocznym z odległości co najmniej
150 m światłem białym.
3. Zwierzęta mogą być prowadzone luzem przy pojeździe zaprzęgowym z jego prawej strony, w
liczbie nie większej niż 2 sztuki.
4. Zabrania siÄ™:
1 pędzenia zwierząt po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi międzynarodowej, a po
innej drodze twardej - w okresie od zmierzchu do świtu;
2 pędzenia zwierząt po drodze twardej osobie w wieku poniżej 13 lat;
3 pędzenia zwierząt w poprzek drogi w miejscu niewidocznym na dostateczną odległość;
4 zatrzymywania zwierzÄ…t na jezdni;
5 zajmowania przez zwierzęta więcej niż prawej połowy jezdni albo drogi dla pieszych lub
rowerów.
5. Rada powiatu może wprowadzić zakaz pędzenia zwierząt na określonych drogach lub obszarach
oraz w określonym czasie.

Rozdział 3
Ruch pojazdów
1
Zasady ogólne
Art. 16. 1. KierujÄ…cego pojazdem obowiÄ…zuje ruch prawostronny.
2. Kierujący pojazdem, korzystając z drogi dwujezdniowej, jest obowiązany jechać po prawej jezdni;
do jezdni tych nie wlicza się jezdni przeznaczonej do dojazdu do nieruchomości położonej przy
drodze.
3. KierujÄ…cy pojazdem, korzystajÄ…c z jezdni dwukierunkowej co najmniej o czterech pasach ruchu,
jest obowiązany zajmować pas ruchu znajdujący się na prawej połowie jezdni.
4. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni. Jeżeli pasy
ruchu na jezdni są wyznaczone, nie może zajmować więcej niż jednego pasa.
5. Kierujący pojazdem zaprzęgowym, rowerem, motorowerem, wózkiem ręcznym oraz osoba
prowadząca pojazd napędzany silnikiem są obowiązani poruszać się po poboczu, chyba że nie nadaje
się ono do jazdy lub ruch pojazdu utrudniałby ruch pieszych.
6. Kierujący pojazdem znajdującym się na części jezdni, po której jeżdżą pojazdy szynowe, jest
obowiązany ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szynowemu.
2
WÅ‚Ä…czanie siÄ™ do ruchu
Art. 17. 1. Włączanie się do ruchu następuje przy rozpoczynaniu jazdy po postoju lub zatrzymaniu
się niewynikającym z warunków lub przepisów ruchu drogowego oraz przy wjeżdżaniu:
1 na drogę z nieruchomości, z obiektu przydrożnego lub dojazdu do takiego obiektu, z drogi
niebędącej drogą publiczną oraz ze strefy zamieszkania;
2 na drogÄ™ z pola lub na drogÄ™ twardÄ… z drogi gruntowej;
3 na jezdnię z pobocza, z chodnika lub z pasa ruchu dla pojazdów powolnych;
4 a) na jezdnię lub pobocze z drogi dla rowerów, z wyjątkiem wjazdu na przejazd dla
rowerzystów;
5 pojazdem szynowym - na drogę z zajezdni lub na jezdnię z pętli.
2. Kierujący pojazdem, włączając się do ruchu, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność
oraz ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu.
Art. 18. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do oznaczonego przystanku autobusowego
(trolejbusowego) na obszarze zabudowanym, jest obowiązany zmniejszyć prędkość, a w razie
potrzeby zatrzymać się, aby umożliwić kierującemu autobusem (trolejbusem) włączenie się do ruchu,
jeżeli kierujący takim pojazdem sygnalizuje kierunkowskazem zamiar zmiany pasa ruchu lub
wjechania z zatoki na jezdniÄ™.
2. Kierujący autobusem (trolejbusem), o którym mowa w ust. 1, może wjechać na sąsiedni pas ruchu
lub na jezdnię dopiero po upewnieniu się, że nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu
drogowego.
Art. 18a. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do miejsca postoju autobusu szkolnego, jest
obowiÄ…zany:
1 zatrzymać się, o ile kierujący tym autobusem podał sygnał zatrzymania;
2 zmniejszyć prędkość, a w razie potrzeby zatrzymać się, aby umożliwić kierującemu tym
autobusem wjazd na jezdniÄ™ lub sÄ…siedni pas ruchu, o ile sygnalizuje on zamiar wykonania
takiego manewru.
2. Kierujący autobusem szkolnym w sytuacji, o której mowa w ust. 1, może wjechać na sąsiedni pas
ruchu lub jezdnię dopiero po upewnieniu się, że nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu
drogowego.
3
Prędkość i hamowanie
Art. 19. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad
pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w szczególności: rzeźby
terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia
ruchu.
2. KierujÄ…cy pojazdem jest obowiÄ…zany:
1 jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierującym;
2 hamować w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia;
3 utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania
siÄ™ poprzedzajÄ…cego pojazdu.
3. Poza obszarem zabudowanym, na jezdniach dwukierunkowych o dwóch pasach ruchu, kierujący
pojazdem objętym indywidualnym ograniczeniem prędkości albo pojazdem lub zespołem pojazdów o
długości przekraczającej 7 m jest obowiązany utrzymywać taki odstęp od pojazdu silnikowego
znajdującego się przed nim, aby inne wyprzedzające pojazdy mogły bezpiecznie wjechać w lukę
utrzymywaną między tymi pojazdami. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem
przystępuje do wyprzedzania lub gdy wyprzedzanie jest zabronione.
4. Poza obszarem zabudowanym w tunelach o długości przekraczającej 500 m, kierujący pojazdem
jest obowiązany utrzymywać odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż:
1 50 m - jeżeli kieruje pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t lub
autobusem;
2 80 m - jeżeli kieruje zespołem pojazdów lub pojazdem niewymienionym w pkt 1.
5. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć lub zwiększyć za pomocą znaków
drogowych dopuszczalny odstęp, o którym mowa w ust. 4, w zależności od obowiązującej w tunelu
dopuszczalnej prędkości.
Art. 20. 1. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów na obszarze zabudowanym w
godzinach 500-2300 wynosi 50 km/h, z zastrzeżeniem ust. 2.
1a. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów na obszarze zabudowanym w godzinach
2300-500 wynosi 60 km/h, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów w strefie zamieszkania wynosi 20 km/h.
3. Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, wynosi w
przypadku:
1 samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie
całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t:
2 na autostradzie - 130 km/h,
3 na drodze ekspresowej dwujezdniowej - 110 km/h,
4 na drodze ekspresowej jednojezdniowej oraz na drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch
pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu - 100 km/h,
5 na pozostałych drogach - 90 km/h;
6 zespołu pojazdów lub pojazdu niewymienionego w pkt 1:
7 na autostradzie, drodze ekspresowej lub drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch
pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu - 80 km/h,
8 na pozostałych drogach - 70 km/h.
4. Dopuszczalna prędkość autobusu spełniającego dodatkowe warunki techniczne określone w
przepisach, o których mowa w art. 66 ust. 5, na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h.
5. (uchylony).
5a. Rada Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki może, w drodze
rozporządzenia, w przypadkach, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o
zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w
sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U.
Nr 52, poz. 343), wprowadzić ograniczenia w dopuszczalnej prędkości pojazdów samochodowych.
6. Prędkość dopuszczalna niektórych pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi:
1 ciągnika rolniczego (również z przyczepą) - 30 km/h;
2 pojazdu z urządzeniem wystającym do przodu więcej niż 1,5 m od siedzenia dla kierującego -
30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza obszarem zabudowanym;
3 motocykla (również z przyczepą) i motoroweru, którymi przewozi się dziecko w wieku do 7
lat - 40 km/h.
Art. 21. 1. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć lub zwiększyć, za pomocą
znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą na obszarze zabudowanym.
2. Prędkość dopuszczalna, o której mowa w ust. 1, może być:
1 zmniejszona - jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym
przemawiajÄ…;
2 zwiększona - jeżeli warunki ruchu na drodze lub jej odcinku zapewniają zachowanie
bezpieczeństwa ruchu.
3. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć, za pomocą znaków drogowych,
prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą poza obszarem zabudowanym, jeżeli warunki
bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiają.
4. Organ rejestrujący pojazd może ustalić dla indywidualnego pojazdu dopuszczalną prędkość niższą
niż określona w art. 20, jeżeli jest to uzasadnione konstrukcją lub stanem technicznym pojazdu.
Ograniczenie prędkości należy uwidocznić na znaku umieszczonym z tyłu pojazdu.
4
Zmiana kierunku jazdy lub pasa ruchu
Art. 22. 1. Kierujący pojazdem może zmienić kierunek jazdy lub zajmowany pas ruchu tylko z
zachowaniem szczególnej ostrożności.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany zbliżyć się:
1 do prawej krawędzi jezdni - jeżeli zamierza skręcić w prawo;
2 do środka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawędzi - jeżeli
zamierza skręcić w lewo.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli wymiary pojazdu uniemożliwiają skręcenie zgodnie z zasadą
określoną w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wyłącznie w jednym kierunku.
4. Kierujący pojazdem, zmieniając zajmowany pas ruchu, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa
pojazdowi jadącemu po pasie ruchu, na który zamierza wjechać, oraz pojazdowi wjeżdżającemu na
ten pas z prawej strony.
5. Kierujący pojazdem jest obowiązany zawczasu i wyraźnie sygnalizować zamiar zmiany kierunku
jazdy lub pasa ruchu oraz zaprzestać sygnalizowania niezwłocznie po wykonaniu manewru.
6. Zabrania siÄ™ zawracania:
1 w tunelu, na moście, wiadukcie lub drodze jednokierunkowej;
2 na autostradzie;
3 na drodze ekspresowej, z wyjątkiem skrzyżowania lub miejsca do tego przeznaczonego;
4 w warunkach, w których mogłoby to zagrozić bezpieczeństwu ruchu na drodze lub ruch ten
utrudnić.
5
Wymijanie, omijanie i cofanie
Art. 23. 1. KierujÄ…cy pojazdem jest obowiÄ…zany:
1 przy wymijaniu zachować bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu, a
w razie potrzeby zjechać na prawo i zmniejszyć prędkość lub zatrzymać się;
2 przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub
przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość; omijanie pojazdu sygnalizującego
zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony;
3 przy cofaniu ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachować
szczególną ostrożność, a w szczególności:
4 sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa
ruchu lub jego utrudnienia,
5 upewnić się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda; w razie trudności w osobistym
upewnieniu się kierujący jest obowiązany zapewnić sobie pomoc innej osoby.
2. Zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze
ekspresowej.
6
Wyprzedzanie
Art. 24. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany przed wyprzedzaniem upewnić się w szczególności,
czy:
1 ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia
komukolwiek ruchu;
2 kierujÄ…cy, jadÄ…cy za nim, nie rozpoczÄ…Å‚ wyprzedzania;
3 kierujący, jadący przed nim na tym samym pasie ruchu, nie zasygnalizował zamiaru
wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub zmiany pasa ruchu.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu zachować szczególną ostrożność, a
zwłaszcza bezpieczny odstęp od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu. W razie
wyprzedzania pojazdu jednośladowego lub kolumny pieszych odstęp ten nie może być mniejszy niż 1
m.
3. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu przejeżdżać z lewej strony
wyprzedzanego pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 4, 5 i 10.
4. Pojazd szynowy może być wyprzedzany tylko z prawej strony, chyba że położenie torów
uniemożliwia takie wyprzedzanie lub wyprzedzanie odbywa się na jezdni jednokierunkowej.
5. Wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, który sygnalizuje zamiar skręcenia w lewo, może
odbywać się tylko z jego prawej strony.
6. Kierującemu pojazdem wyprzedzanym zabrania się w czasie wyprzedzania i bezpośrednio po nim
zwiększania prędkości. Kierujący pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem bez
silnika jest obowiązany zjechać jak najbardziej na prawo i - w razie potrzeby - zatrzymać się w celu
ułatwienia wyprzedzania.
7. Zabrania siÄ™ wyprzedzania pojazdu silnikowego jadÄ…cego po jezdni:
1 przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia;
2 na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi;
3 na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub na którym ruch jest
kierowany.
8. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscach, o których mowa w ust. 7 pkt 1 i 2, na jezdni:
1 jednokierunkowej;
2 dwukierunkowej na odcinku z wyznaczonymi pasami ruchu, pod warunkiem że kierujący nie
wjeżdża na część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku przeciwnym - w miejscu, gdzie
jest to zabronione znakami na jezdni.
9. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscu, o którym mowa w ust. 7 pkt 3, pojazdu sygnalizującego
zamiar skręcenia, pod warunkiem że kierujący nie wjeżdża na część jezdni przeznaczoną do ruchu w
kierunku przeciwnym.
10. Dopuszcza siÄ™ wyprzedzanie z prawej strony na odcinku drogi z wyznaczonymi pasami ruchu,
przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 i 7:
1 na jezdni jednokierunkowej;
2 na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub
trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym przeznaczone sÄ… do jazdy w tym samym
kierunku.
11. Zabrania siÄ™ wyprzedzania pojazdu uprzywilejowanego na obszarze zabudowanym.
7
Przecinanie się kierunków ruchu
Art. 25. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować
szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli
skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdu szynowego, który ma pierwszeństwo w stosunku do
innych pojazdów, bez względu na to, z której strony nadjeżdża.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w razie przecinania się kierunków ruchu poza
skrzyżowaniem.
4. KierujÄ…cemu pojazdem zabrania siÄ™:
1 wjeżdżania na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do
kontynuowania jazdy;
2 rozdzielania kolumny pieszych.
Art. 26. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować
szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu.
2. Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa
pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża.
3. KierujÄ…cemu pojazdem zabrania siÄ™:
1 wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem
przejścia, na którym ruch jest kierowany;
2 omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia
pierwszeństwa pieszemu;
3 jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pieszych.
4. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez chodnik lub drogę dla pieszych, jest obowiązany jechać
powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym ze względu na brak
wyodrębnienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni.
6. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność przy przejeżdżaniu obok
oznaczonego przystanku tramwajowego nieznajdującego się przy chodniku. Jeżeli przystanek nie jest
wyposażony w wysepkę dla pasażerów, a na przystanek wjeżdża tramwaj lub stoi na nim, kierujący
jest obowiązany zatrzymać pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby zapewnić pieszemu swobodne
dojście do tramwaju lub na chodnik. Przepisy te stosuje się odpowiednio przy ruchu innych
pojazdów komunikacji publicznej.
7. W razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku, lub
osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej, kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd
w celu umożliwienia jej przejścia.
Art. 27. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerzystów, jest obowiązany
zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa rowerowi znajdującemu się na przejeździe.
2. (uchylony).
3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę dla rowerów poza jezdnią, jest obowiązany
ustąpić pierwszeństwa rowerowi.
4. Kierującemu pojazdem zabrania się wyprzedzania pojazdu na przejeździe dla rowerzystów i
bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejazdu, na którym ruch jest kierowany.
Art. 28. 1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przejeżdżając przez
przejazd, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność. Przed wjechaniem na tory jest on
obowiązany upewnić się, czy nie zbliża się pojazd szynowy, oraz przedsięwziąć odpowiednie środki
ostrożności, zwłaszcza jeżeli wskutek mgły lub z innych powodów przejrzystość powietrza jest
zmniejszona.
2. Kierujący jest obowiązany prowadzić pojazd z taką prędkością, aby mógł go zatrzymać w
bezpiecznym miejscu, gdy nadjeżdża pojazd szynowy lub gdy urządzenie zabezpieczające albo
dawany sygnał zabrania wjazdu na przejazd.
3. KierujÄ…cemu pojazdem zabrania siÄ™:
1 objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd, jeżeli
opuszczanie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie nie zostało zakończone;
2 wjeżdżania na przejazd, jeżeli po drugiej stronie przejazdu nie ma miejsca do kontynuowania
jazdy;
3 wyprzedzania pojazdu na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim;
4 omijania pojazdu oczekującego na otwarcie ruchu przez przejazd, jeżeli wymagałoby to
wjechania na część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego kierunku ruchu.
4. W razie unieruchomienia pojazdu na przejeździe kolejowym, kierujący jest obowiązany
niezwłocznie usunąć go z przejazdu, a jeżeli nie jest to możliwe, ostrzec kierującego pojazdem
szynowym o niebezpieczeństwie.
5. Kierujący pojazdem lub zespołem pojazdów o długości przekraczającej 10 m, który nie może
rozwinąć prędkości większej niż 6 km/h, przed wjazdem na przejazd kolejowy jest obowiązany
upewnić się, czy w czasie potrzebnym na przejechanie przez ten przejazd nie nadjedzie pojazd
szynowy, lub uzgodnić czas tego przejazdu z dróżnikiem kolejowym.
6. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio przy przejeżdżaniu przez tory tramwajowe; przepis ust.
3 pkt 3 nie dotyczy skrzyżowania lub przejazdu tramwajowego, na którym ruch jest kierowany.
8
Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza
Art. 29. 1. Kierujący pojazdem może używać sygnału dźwiękowego lub świetlnego, w razie gdy
zachodzi konieczność ostrzeżenia o niebezpieczeństwie.
2. Zabrania siÄ™:
1 nadużywania sygnału dźwiękowego lub świetlnego;
2 używania sygnału dźwiękowego na obszarze zabudowanym, chyba że jest to konieczne w
związku z bezpośrednim niebezpieczeństwem;
3 ostrzegania światłami drogowymi w warunkach, w których może to spowodować oślepienie
innych kierujÄ…cych.
Art. 30. 1. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność w czasie jazdy w
warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, spowodowanej mgłą, opadami atmosferycznymi
lub innymi przyczynami, a ponadto:
1 kierujÄ…cy pojazdem silnikowym jest obowiÄ…zany:
2 włączyć światła mijania lub przeciwmgłowe przednie albo oba te światła jednocześnie,
3 poza obszarem zabudowanym podczas mgły dawać krótkotrwałe sygnały dźwiękowe w
czasie wyprzedzania lub omijania;
4 kierujący innym pojazdem niż pojazd, o którym mowa w pkt 1, jest obowiązany:
5 włączyć światła, w które pojazd jest wyposażony,
6 korzystać z pobocza drogi, a jeżeli nie jest to możliwe, jechać jak najbliżej krawędzi
jezdni i nie wyprzedzać innego pojazdu.
2. Obowiązek używania świateł, o którym mowa w ust. 1, dotyczy kierującego pojazdem także
podczas zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów ruchu drogowego.
3. Kierujący pojazdem może używać tylnych świateł przeciwmgłowych, jeżeli zmniejszona
przejrzystość powietrza ogranicza widoczność na odległość mniejszą niż 50 m. W razie poprawy
widoczności kierujący pojazdem jest obowiązany niezwłocznie wyłączyć te światła.
9
Holowanie
Art. 31. 1. Kierujący może holować pojazd silnikowy tylko pod warunkiem, że:
1 prędkość pojazdu holującego nie przekracza 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h
poza tym obszarem;
2 pojazd holujący ma włączone światła mijania również w okresie dostatecznej widoczności;
3 w pojeździe holowanym znajduje się kierujący mający uprawnienie do kierowania tym
pojazdem, chyba że pojazd jest holowany w sposób wykluczający potrzebę kierowania
nim;
4 pojazd holowany jest połączony z pojazdem holującym w sposób wykluczający odczepienie
się w czasie jazdy; nie dotyczy to holowania motocykla, który powinien być połączony z
pojazdem holującym połączeniem giętkim w sposób umożliwiający łatwe odczepienie;
5 pojazd holowany, z wyjątkiem motocykla, jest oznaczony z tyłu po lewej stronie
ostrzegawczym trójkątem odblaskowym, a w okresie niedostatecznej widoczności ma
ponadto włączone światła pozycyjne; zamiast oznaczenia trójkątem odblaskowym pojazd
holowany może wysyłać żółte sygnały błyskowe w sposób widoczny dla innych
uczestników ruchu;
6 w pojeździe holowanym na połączeniu sztywnym jest sprawny co najmniej jeden układ
hamulców, a w pojeździe holowanym na połączeniu giętkim - dwa układy;
7 odległość między pojazdami wynosi nie więcej niż 3 m przy połączeniu sztywnym, a od 4 do
6 m przy połączeniu giętkim, przy czym połączenie jest oznakowane na przemian pasami
białymi i czerwonymi albo zaopatrzone w chorągiewkę barwy żółtej lub czerwonej; przepisu
tego nie stosuje się w razie holowania pojazdów jednostek wojskowych podporządkowanych
Ministrowi Obrony Narodowej.
2. Zabrania siÄ™ holowania:
1 pojazdu o niesprawnym układzie kierowniczym lub o niesprawnych hamulcach, chyba że
sposób holowania wyklucza potrzebę ich użycia;
2 pojazdu za pomocą połączenia giętkiego, jeżeli w pojeździe tym działanie układu
hamulcowego uzależnione jest od pracy silnika, a silnik jest unieruchomiony;
3 więcej niż jednego pojazdu, z wyjątkiem pojazdu członowego;
4 pojazdem z przyczepÄ… (naczepÄ…);
5 na autostradzie, z wyjÄ…tkiem holowania przez pojazdy przeznaczone do holowania do
najbliższego wyjazdu lub miejsca obsługi podróżnych.
3. W razie holowania pojazdu w sposób wykluczający potrzebę kierowania nim lub użycia
hamulców, rzeczywista masa całkowita pojazdu holowanego nie może przekraczać rzeczywistej
masy całkowitej pojazdu holującego.
10
Ruch pojazdów w kolumnie
Art. 32. 1. Liczba pojazdów jadących w zorganizowanej kolumnie nie może przekraczać:
1 samochodów osobowych, motorowerów lub motocykli - 10;
2 rowerów jednośladowych - 15;
3 pozostałych pojazdów - 5.
2. Odległość między jadącymi kolumnami nie może być mniejsza niż 500 m dla kolumn pojazdów
samochodowych oraz 200 m dla kolumn pozostałych pojazdów.
3. (uchylony).
4. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierującego pojazdem od przestrzegania obowiązujących przepisów
ruchu drogowego.
5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do pojazdów uprzywilejowanych oraz do pojazdów jednostek
podporzÄ…dkowanych Ministrowi Obrony Narodowej.
6. Zabrania się wjeżdżania między jadące w kolumnie rowery jednośladowe oraz pojazdy, o których
mowa w ust. 5.
7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z
ministrem właściwym do spraw transportu, kierując się koniecznością zapewnienia porządku oraz
zasadą bezpieczeństwa ruchu drogowego, określą, w drodze rozporządzenia, sposób organizacji i
oznakowania kolumn pojazdów jednostek podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej.
11
Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, motorowerów oraz pojazdów zaprzęgowych
Art. 33. 1. Kierujący rowerem jednośladowym jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów lub z
drogi dla rowerów i pieszych. Kierujący rowerem, korzystając z drogi dla rowerów i pieszych, jest
obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym.
1a. W razie braku drogi dla rowerów lub drogi dla rowerów i pieszych kierujący rowerem
jednośladowym jest obowiązany korzystać z pobocza, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 5, a jeżeli nie jest
to możliwe - z jezdni.
2. Dziecko w wieku do 7 lat może być przewożone na rowerze, pod warunkiem że jest ono
umieszczone na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę.
3. KierujÄ…cemu rowerem lub motorowerem zabrania siÄ™:
1 jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu;
2 jazdy bez trzymania co najmniej jednej ręki na kierownicy oraz nóg na pedałach lub
podnóżkach;
3 czepiania się pojazdów.
4. Na przejeździe dla rowerzystów, kierującemu rowerem zabrania się:
1 wjeżdżania bezpośrednio przed jadący pojazd;
2 zwalniania lub zatrzymywania siÄ™ bez uzasadnionej przyczyny.
5. Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jednośladowym jest
dozwolone wyjÄ…tkowo, gdy:
1 opiekuje siÄ™ on osobÄ… w wieku do lat 10 kierujÄ…cÄ… rowerem lub
2 szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością
większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów.
6. Kierujący rowerem, korzystając z chodnika lub drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać powoli,
zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym.
7. Kierujący rowerem może jechać lewą stroną jezdni na zasadach określonych dla ruchu pieszych w
przepisach art. 11 ust. 1-3, jeżeli opiekuje się on osobą kierującą rowerem w wieku do lat 10.
Art. 34. 1. Do zaprzęgu może być używane tylko zwierzę niepłochliwe, odpowiednio sprawne
fizycznie i dające sobą kierować.
2. Kierujący pojazdem zaprzęgowym jest obowiązany utrzymywać pojazd i zaprzęg w takim stanie,
aby mógł nad nimi panować.
3. Bezpośrednio jeden za drugim może jechać nie więcej niż 5 pojazdów zaprzęgowych. Odległość
między piątym pojazdem a następnym nie może być mniejsza niż 200 m.
4. Kierujący pojazdem zaprzęgowym przy wjeżdżaniu na drogę twardą w miejscu, gdzie nie ma
dostatecznej widoczności drogi, jest obowiązany prowadzić zwierzę za uzdę.
5. Kierującemu pojazdem zaprzęgowym zabrania się:
1 przeciążania zwierzęcia;
2 jazdy obok innego uczestnika ruchu na jezdni;
3 pozostawiania pojazdu niezabezpieczonego przed ruszeniem;
4 jazdy pojazdem na płozach bez dzwonków lub grzechotek.

Rozdział 2

Ruch pieszych

Art. 11. 1. Pieszy jest obowiązany korzystać z chodnika lub drogi dla pieszych, a w razie ich braku -

z pobocza. Jeżeli nie ma pobocza lub czasowo nie można z niego korzystać, pieszy może korzystać z

jezdni, pod warunkiem zajmowania miejsca jak najbliżej jej krawędzi i ustępowania miejsca

nadjeżdżającemu pojazdowi.

2. Pieszy idący po poboczu lub jezdni jest obowiązany iść lewą stroną drogi.

3. Piesi idący jezdnią są obowiązani iść jeden za drugim. Na drodze o małym ruchu, w warunkach

dobrej widoczności, dwóch pieszych może iść obok siebie.

4. Korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dozwolone tylko w razie braku chodnika lub

pobocza albo niemożności korzystania z nich. Pieszy, z wyjątkiem osoby niepełnosprawnej,

korzystając z tej drogi, jest obowiązany ustąpić miejsca rowerowi.

5. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy korzysta z całej

szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.

Art. 12. 1. Kolumna pieszych, z wyjątkiem pieszych w wieku do 10 lat, może się poruszać tylko

prawÄ… stronÄ… jezdni.

2. Do kolumny pieszych w wieku do 10 lat stosuje siÄ™ odpowiednio przepisy art. 11 ust. 1 i 2.

3. Liczba pieszych idących jezdnią w kolumnie obok siebie nie może przekraczać 4, a w kolumnie

wojskowej - 6, pod warunkiem że kolumna nie zajmuje więcej niż połowy szerokości jezdni.

4. Piesi w wieku do 10 lat mogą iść w kolumnie tylko dwójkami pod nadzorem co najmniej jednej

osoby pełnoletniej.

5. Długość kolumny pieszych nie może przekraczać 50 m. Odległość między kolumnami nie może

być mniejsza niż 100 m.

6. Jeżeli przemarsz kolumny pieszych odbywa się w warunkach niedostatecznej widoczności:

1 pierwszy i ostatni z idących z lewej strony są obowiązani nieść latarki:

2 pierwszy - ze światłem białym, skierowanym do przodu,

3 ostatni - ze światłem czerwonym, skierowanym do tyłu;

4 w kolumnie o długości przekraczającej 20 m idący po lewej stronie z przodu i z tyłu są

obowiązani używać elementów odblaskowych odpowiadających właściwym warunkom

technicznym, a ponadto idący po lewej stronie są obowiązani nieść dodatkowe latarki ze

światłem białym, rozmieszczone w taki sposób, aby odległość między nimi nie

przekraczała 10 m;

5 światło latarek powinno być widoczne z odległości co najmniej 150 m.

7. Zabrania siÄ™:

1 ruchu po jezdni kolumny pieszych w czasie mgły; zakaz ten nie dotyczy kolumny wojskowej

lub policyjnej;

2 ruchu po jezdni kolumny pieszych w wieku do 10 lat w warunkach niedostatecznej

widoczności;

3 prowadzenia po jezdni kolumny pieszych przez osobę w wieku poniżej 18 lat.

Art. 13. 1. Pieszy, przechodząc przez jezdnię lub torowisko, jest obowiązany zachować szczególną

ostrożność oraz, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, korzystać z przejścia dla pieszych. Pieszy znajdujący się

na tym przejściu ma pierwszeństwo przed pojazdem.

2. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych jest dozwolone, gdy odległość od

przejścia przekracza 100 m. Jeżeli jednak skrzyżowanie znajduje się w odległości mniejszej niż 100

m od wyznaczonego przejścia, przechodzenie jest dozwolone również na tym skrzyżowaniu.

3. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, o którym mowa w ust. 2, jest

dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub

utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdom i do

przeciwległej krawędzi jezdni iść drogą najkrótszą, prostopadle do osi jezdni.

4. Jeżeli na drodze znajduje się przejście nadziemne lub podziemne dla pieszych, pieszy jest

obowiązany korzystać z niego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

5. Na obszarze zabudowanym, na drodze dwujezdniowej lub po której kursują tramwaje po

torowisku wyodrębnionym z jezdni, pieszy przechodząc przez jezdnię lub torowisko jest obowiązany

korzystać tylko z przejścia dla pieszych.

6. Przechodzenie przez torowisko wyodrębnione z jezdni jest dozwolone tylko w miejscu do tego

przeznaczonym.

7. Jeżeli wysepka dla pasażerów na przystanku komunikacji publicznej łączy się z przejściem dla

pieszych, przechodzenie do i z przystanku jest dozwolone tylko po tym przejściu.

8. Jeżeli przejście dla pieszych wyznaczone jest na drodze dwujezdniowej, przejście na każdej jezdni

uważa się za przejście odrębne. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przejścia dla pieszych w

miejscu, w którym ruch pojazdów jest rozdzielony wysepką lub za pomocą innych urządzeń na

jezdni.

Art. 14. Zabrania siÄ™:

1 wchodzenia na jezdniÄ™:

2 bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych,

3 spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność drogi;

4 przechodzenia przez jezdnię w miejscu o ograniczonej widoczności drogi;

5 zwalniania kroku lub zatrzymywania siÄ™ bez uzasadnionej potrzeby podczas przechodzenia

przez jezdniÄ™ lub torowisko;

6 przebiegania przez jezdniÄ™;

7 chodzenia po torowisku;

8 wchodzenia na torowisko, gdy zapory lub półzapory są opuszczone lub opuszczanie ich

rozpoczęto;

9 przechodzenia przez jezdnię w miejscu, w którym urządzenie zabezpieczające lub przeszkoda

oddzielają drogę dla pieszych albo chodnik od jezdni, bez względu na to, po której stronie

jezdni one siÄ™ znajdujÄ….

Art. 15. Przepisów art. 11-14 nie stosuje się w razie zamknięcia ruchu pojazdów na drodze.

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 3. 1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność

albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby

spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w

związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę.

Przez działanie rozumie się również zaniechanie.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby znajdującej się w pobliżu drogi, jeżeli jej

zachowanie mogłoby pociągnąć za sobą skutki, o których mowa w tym przepisie.

3. Jeżeli uczestnik ruchu lub inna osoba spowodowała jednak zagrożenie bezpieczeństwa ruchu

drogowego, jest obowiązana przedsięwziąć niezbędne środki w celu niezwłocznego usunięcia

zagrożenia, a gdyby nie mogła tego uczynić, powinna o zagrożeniu uprzedzić innych uczestników

ruchu.

Art. 4. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, że inni uczestnicy

tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na

możliwość odmiennego ich zachowania.

Art. 5. 1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do

poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli,

sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika

inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe.

2. Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli mają

pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi.

3. Sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi pierwszeństwo

przejazdu.

Art. 6. 1. Polecenia lub sygnały może dawać uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na

drodze:

1 policjant;

2 żołnierz Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego, zabezpieczający

przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie akcji zwiÄ…zanej z ratowaniem

życia lub mienia;

3 (1) funkcjonariusz Straży Granicznej w strefie nadgranicznej;

4 (2) funkcjonariusz Straży Granicznej;

5 a) inspektor Inspekcji Transportu Drogowego;

6 b) umundurowany inspektor kontroli skarbowej lub funkcjonariusz celny;

7 c) strażnik gminny (miejski);

8 pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym;

9 pracownik zarzÄ…du drogi lub inna osoba wykonujÄ…ca roboty na drodze na zlecenie lub za

zgodÄ… zarzÄ…du drogi;

10 osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczonym miejscu;

11 kierujÄ…cy autobusem szkolnym w miejscach postoju zwiÄ…zanych z wsiadaniem lub

wysiadaniem dzieci.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 4 pkt 2, powinny być łatwo rozpoznawalne i widoczne z

dostatecznej odległości, zarówno w dzień, jak i w nocy.

3. Przepis ust. 2 w zakresie łatwej rozpoznawalności:

1 dotyczy osoby wymienionej w ust. 1 pkt 1 tylko poza obszarem zabudowanym;

2 nie dotyczy kierującego autobusem szkolnym, jeżeli sygnał do zatrzymania innych pojazdów

dawany jest przez tÄ™ osobÄ™ bez wychodzenia z odpowiednio oznaczonego pojazdu.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

transportu, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w trakcie kierowania

ruchem drogowym oraz sprawnego wykonywania czynności w tym zakresie:

1 określi, w drodze rozporządzenia, organizację i sposób kierowania ruchem drogowym;

2 może upoważnić, w drodze rozporządzenia, inne osoby do wykonywania czynności, o

których mowa w ust. 1, oraz określić okoliczności, szczegółowe warunki i sposób

wykonywania tych czynności.

Art. 7. 1. Znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje.

2. Minister właściwy do spraw transportu i minister właściwy do spraw wewnętrznych, w

porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szczególności konieczność

dostosowania sygnałów drogowych do postanowień umów międzynarodowych, określi, w drodze

rozporządzenia, znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres

obowiÄ…zywania.

3. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i

sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa

ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach.

Art. 8. 1. Osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem

samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków

drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, o których

mowa w art. 7 ust. 2.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do:

1 kierującego pojazdem przewożącego osobę o obniżonej sprawności ruchowej;

2 pracowników placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób

niepełnosprawnych pozostających pod opieką tych placówek.

3. Karta parkingowa powinna być umieszczona za przednią szybą pojazdu samochodowego w

sposób umożliwiający jej odczytanie.

4. Kartę parkingową wydaje osobie niepełnosprawnej starosta. Za wydanie karty parkingowej

pobiera się opłatę w wysokości ustalonej przez ministra właściwego do spraw transportu.

5. Kartę parkingową osobie, o której mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie, wydanego przez

zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego,

umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R

lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy

przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności.

5a. W przypadku osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia zaliczające do stopnia lekkiego

kartę parkingową wydaje się na podstawie orzeczenia, wraz ze wskazaniem, o którym mowa w art.

6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.2)). W przypadku

orzeczeń wydanych przez organy rentowe równoważnych z orzeczeniami o stopniu lekkim, w

których nie określono przyczyny niepełnosprawności, kartę parkingową wydaje się na podstawie

orzeczenia, wraz z zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym ograniczenie sprawności ruchowej.

5b. Kartę parkingową placówkom zajmującym się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób

niepełnosprawnych wydaje starosta.

6. Przepis ust. 1 stosuje siÄ™ odpowiednio w stosunku do kierujÄ…cych pojazdami zaopatrzonymi w

kartÄ™ parkingowÄ… wydanÄ… za granicÄ….

7. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1 wzór karty parkingowej, uwzględniając w szczególności konieczność ujednolicenia wzoru

karty parkingowej z rozwiązaniami przyjętymi w krajach europejskich, w celu

umożliwienia korzystania osobom niepełnosprawnym z ulg i przywilejów w ruchu

drogowym, określonych w przepisach prawa krajowego;

2 a) wzór oraz tryb wydania karty parkingowej dla placówek, o których mowa w ust. 2 pkt 2;

3 wysokość opłat za wydanie karty parkingowej, uwzględniając koszty związane z jej

wydaniem i dystrybucjÄ….

8. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

zabezpieczenia społecznego i ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze

rozporządzenia, rodzaj placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób

niepełnosprawnych uprawnionych do uzyskania karty parkingowej oraz tryb wydawania tym

placówkom karty parkingowej, mając na względzie zapewnienie wydawania karty właściwym

placówkom.

Art. 8a. (uchylony).

Art. 9. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani ułatwić przejazd

pojazdu uprzywilejowanego, w szczególności przez niezwłoczne usunięcie się z jego drogi, a w razie

potrzeby zatrzymanie siÄ™.

Art. 10. 1. Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na

drogach krajowych.

2. Wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wojewódzkich, powiatowych i

gminnych oraz na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu i w mieście

stołecznym Warszawie.

3. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych, z

zastrzeżeniem ust. 6.

4. Marszałek województwa zarządza ruchem na drogach wojewódzkich, z zastrzeżeniem ust. 6.

5. Starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych, z zastrzeżeniem ust. 6.

6. Prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach

powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.

7. Zarządzanie ruchem na drogach w strefie zamieszkania, z wyjątkiem dróg publicznych, należy do

podmiotów zarządzających tymi drogami.

8. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może powierzyć zadania w zakresie zarządzania

ruchem na drogach krajowych marszałkowi województwa.

9. Drogami krajowymi, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi są drogi publiczne określone

zgodnie z przepisami o drogach publicznych.

10. Organy sprawujące nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach mogą nakazać zmianę

organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub konieczność zapewnienia ruchu

tranzytowego.

11. Minister właściwy do spraw transportu, mając na uwadze konieczność ochrony dróg przed

zniszczeniem oraz zapewnienie bezpieczeństwa ruchu w okresie zwiększonego natężenia ruchu

pojazdów osobowych, może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, okresowe ograniczenia ruchu

pojazdów na drogach lub zakaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów.

12. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szczególności:

1 konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego,

2 potrzebę efektywnego wykorzystania dróg publicznych,

3 potrzeby społeczności lokalnej,

określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach oraz

wykonywania nadzoru nad tym zarzÄ…dzaniem.

USTAWA

 

Prawo o ruchu drogowym

 

(tekst jednolity)

 

stan prawny z dnia 17.04.2007

Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania,

warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących

pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego.

2. Przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi, jeżeli

jest to konieczne dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa uczestników tego ruchu.

3. Zadania samorządu województwa, o których mowa w art. 75a ust. 1, 3, 5 i 9, art. 97 ust. 3, art.

98 ust. 5, art. 110 ust. 1 pkt 10, art. 111 ust. 1, art. 112 ust. 1, art. 113 ust. 1, art. 114 ust. 3, art.

122 ust. 8 i 9, art. 124a ust. 3 i 10, art. 124b ust. 1-3 i 5, art. 140 ust. 4, art. 140g ust. 2, art. 140i i

art. 140k, sÄ… zadaniami z zakresu administracji rzÄ…dowej.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1 droga - wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych

lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w

obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy

wierzchem lub pędzenia zwierząt;

2 droga twarda - drogÄ™ z jezdniÄ… o nawierzchni bitumicznej, betonowej, kostkowej,

klinkierowej lub brukowcowej oraz z płyt betonowych lub kamienno-betonowych, jeżeli

długość nawierzchni przekracza 20 m; inne drogi są drogami gruntowymi;

3 autostrada - drogę dwujezdniową, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi, na której

nie dopuszcza się ruchu poprzecznego, przeznaczoną tylko do ruchu pojazdów

samochodowych, które na równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość co najmniej

40 km/h, w tym również w razie ciągnięcia przyczep;

4 droga ekspresowa - drogÄ™ dwu- lub jednojezdniowÄ…, oznaczonÄ… odpowiednimi znakami

drogowymi, na której skrzyżowania występują wyjątkowo, przeznaczoną tylko do ruchu

pojazdów samochodowych;

5 droga dla rowerów - drogę lub jej część przeznaczoną do ruchu rowerów jednośladowych,

oznaczonÄ… odpowiednimi znakami drogowymi;

6 jezdnia - część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów; określenie to nie dotyczy torowisk

wydzielonych z jezdni;

7 pas ruchu - każdy z podłużnych pasów jezdni wystarczający do ruchu jednego rzędu

pojazdów wielośladowych, oznaczony lub nieoznaczony znakami drogowymi;

8 pobocze - część drogi przyległą do jezdni, która może być przeznaczona do ruchu pieszych

lub niektórych pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt;

9 chodnik - część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych;

10 skrzyżowanie - przecięcie się w jednym poziomie dróg mających jezdnię, ich połączenie lub

rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub

rozwidlenia; określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub rozwidlenia drogi

twardej z drogÄ… gruntowÄ… lub stanowiÄ…cÄ… dojazd do obiektu znajdujÄ…cego siÄ™ przy

drodze;

11 przejście dla pieszych - powierzchnię jezdni, drogi dla rowerów lub torowiska przeznaczoną

do przechodzenia przez pieszych, oznaczonÄ… odpowiednimi znakami drogowymi;

12 przejazd dla rowerzystów - powierzchnię jezdni lub torowiska przeznaczoną do

przejeżdżania przez rowerzystów, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi;

13 przystanek - miejsce zatrzymywania się pojazdów transportu publicznego, oznaczone

odpowiednimi znakami drogowymi;

14 tunel - budowlÄ™ na drodze, oznaczonÄ… odpowiednimi znakami drogowymi;

15 obszar zabudowany - obszar oznaczony odpowiednimi znakami drogowymi;

16 strefa zamieszkania - obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, na którym

obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy oznaczone są

odpowiednimi znakami drogowymi;

17 uczestnik ruchu - pieszego, kierującego, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na

pojeździe znajdującym się na drodze;

18 pieszy - osobę znajdującą się poza pojazdem na drodze i niewykonującą na niej robót lub

czynności przewidzianych odrębnymi przepisami; za pieszego uważa się również osobę

prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, wózek dziecięcy,

podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w

wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej;

19 kolumna pieszych - zorganizowanÄ… grupÄ™ pieszych prowadzonÄ… przez kierownika lub

dowódcę;

20 kierujący - osobę, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osobę, która

prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w

stadzie;

21 kierowca - osobÄ™ uprawnionÄ… do kierowania pojazdem silnikowym;

22 szczególna ostrożność - ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu

zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w

stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie;

23 ustąpienie pierwszeństwa - powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby zmusić innego

kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości, a

pieszego - do zatrzymania siÄ™, zwolnienia lub przyspieszenia kroku;

24 ruch kierowany - ruch otwierany i zamykany za pomocą sygnalizacji świetlnej albo przez

uprawnionÄ… osobÄ™;

25 niedostateczna widoczność - widoczność występującą od zmierzchu do świtu, a także w

warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza od świtu do zmierzchu;

26 wymijanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego

siÄ™ w przeciwnym kierunku;

27 omijanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika

ruchu lub przeszkody;

28 wyprzedzanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu

poruszajÄ…cego siÄ™ w tym samym kierunku;

29 zatrzymanie pojazdu - unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów

ruchu drogowego, trwające nie dłużej niż 1 minutę, oraz każde unieruchomienie pojazdu

wynikające z tych warunków lub przepisów;

30 postój pojazdu - unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu

drogowego, trwające dłużej niż 1 minutę;

31 pojazd - środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub

urzÄ…dzenie do tego przystosowane;

32 pojazd silnikowy - pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu

szynowego;

33 pojazd samochodowy - pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością

przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego;

34 pojazd wolnobieżny - pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25

km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego;

35 pojazd członowy - zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z

naczepÄ…;

36 pojazd specjalny - pojazd samochodowy lub przyczepÄ™ przeznaczone do wykonywania

specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania

specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy

zwiÄ…zane z wykonywaniem tej funkcji;

37 pojazd używany do celów specjalnych - pojazd samochodowy przystosowany w sposób

szczególny do przewozu osób lub ładunków, używany przez Siły Zbrojne

Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję

Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego,

Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczną, kontrolę skarbową, Służbę Celną,

jednostki ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu Drogowego i Służbę

Więzienną;

38 pojazd uprzywilejowany - pojazd wysyłający sygnały świetlne w postaci niebieskich świateł

błyskowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, jadący z włączonymi

światłami mijania lub drogowymi; określenie to obejmuje również pojazdy jadące w

kolumnie, na której początku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane

wysyłające dodatkowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego;

39 pojazd zabytkowy - pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do

rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków;

40 samochód osobowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie

więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu;

41 autobus - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób

Å‚Ä…cznie z kierowcÄ…;

42 a) autobus szkolny - autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły, barwy

pomarańczowej, oznaczony z przodu i z tyłu prostokątnymi tablicami barwy białej, z

napisem barwy czarnej “autobus szkolny”;

43 samochód ciężarowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu

ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony

konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą;

44 a) ciągnik samochodowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie wyłącznie do

ciągnięcia przyczepy; określenie to obejmuje ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy;

45 taksówka - pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do

przewozu za ustaloną na podstawie taksometru opłatą:

46 osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego

(taksówka osobowa),

47 ładunków o masie nieprzekraczającej 2,5 t (taksówka bagażowa);

48 ciągnik rolniczy - pojazd silnikowy skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac

rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być również przystosowany do

ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych;

49 motocykl - pojazd samochodowy jednośladowy lub z bocznym wózkiem - wielośladowy;

50 motorower - pojazd jednośladowy lub dwuśladowy zaopatrzony w silnik spalinowy o

pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3, którego konstrukcja ogranicza

prędkość jazdy do 45 km/h;

51 rower - pojazd jednośladowy lub wielośladowy poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym

pojazdem;

52 wózek inwalidzki - pojazd konstrukcyjnie przeznaczony do poruszania się osoby

niepełnosprawnej, napędzany siłą mięśni lub za pomocą silnika, którego konstrukcja

ogranicza prędkość jazdy do prędkości pieszego;

53 zespół pojazdów - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość;

nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania;

54 przyczepa - pojazd bez silnika, przystosowany do Å‚Ä…czenia go z innym pojazdem;

55 przyczepa lekka - przyczepę, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg;

56 naczepa - przyczepę, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd;

57 masa własna - masę pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i

cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego;

58 dopuszczalna masa całkowita - największą określoną właściwymi warunkami technicznymi

masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po

drodze;

59 rzeczywista masa całkowita - masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i

osób;

60 dopuszczalna ładowność - największą masę ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd,

która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu;

61 nacisk osi - sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi;

62 VIN - numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta.